तेहरान । इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै सञ्चालन हुने महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग इरानका ‘शत्रु’सँग सम्बन्धित बन्दरगाहतर्फ जाने र त्यहाँबाट आउने जहाजहरूका लागि बन्द गरिएको घोषणा गरेको छ ।

विश्व ऊर्जा आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारका लागि अत्यन्त संवेदनशील मानिने यस मार्गमा लगाइएको प्रतिबन्धले क्षेत्रीय तथा विश्वव्यापी समुद्री यातायातमा तनाव थपिएको छ ।

उपलब्ध तथ्याङ्कअनुसार, पछिल्लो २४ घन्टामा होर्मुज जलडमरूमध्यको पश्चिमी खाडी क्षेत्रमा कुल दुई हजार २६८ वटा जहाजहरूले आफ्नो पहिचान सङ्केत प्रसारण गरेका छन् ।

तीमध्ये ४७ वटा अत्यन्त ठूलो क्षमताका कच्चा तेल बोक्ने ट्याङ्कर रहेका छन् भने ९ वटा ठूलो परिमाणमा तरल ग्यास ढुवानी गर्ने जहाजहरू छन् । यसले उक्त क्षेत्रमा ऊर्जा ढुवानीको उच्च सक्रियता अझै कायम रहेको देखाउँछ, यद्यपि सुरक्षा जोखिम बढिरहेको छ ।

युद्ध सुरू भएयता यस मार्ग प्रयोग गर्ने जहाजहरूको प्रकृतिमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखिएको छ । विश्लेषणअनुसार, कुल आवतजावतमध्ये करिब ४९ प्रतिशत जहाजहरू अमेरिका, युरोपेली संघ तथा बेलायतद्वारा प्रतिबन्धित सूचीमा परेका छन् । यसले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धका बाबजुद पनि यस्ता जहाजहरू सक्रिय रूपमा सञ्चालनमा रहेको देखाउँछ ।

विशेषगरी तेल र ग्यास ढुवानी गर्ने ट्याङ्करहरूको हकमा अवस्था झनै स्पष्ट देखिन्छ । यस प्रकारका जहाजहरूको कुल यात्रामध्ये करिब ६५ प्रतिशत प्रतिबन्धित जहाजहरूले गरेको पाइएको छ, जसले ऊर्जा आपूर्ति शृङ्खलामा जोखिम र अनिश्चितता बढाएको सङ्केत गर्दछ ।

होर्मुज जलडमरूमध्यमा देखिएको यो अवस्था विश्व ऊर्जा बजार, समुद्री व्यापार तथा भूराजनीतिक स्थिरताका लागि गम्भीर चिन्ताको विषय बन्न सक्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन् । एएफपी