मौसम अपडेट

नेपाली पात्रो

विदेशी विनिमय दर अपडेट

राशिफल अपडेट

सुन चाँदी दर अपडेट

Title

२० डलरमा बिकेका एनआरएनए सदस्यहरु

२० डलरमा बिकेका एनआरएनए सदस्यहरु


नेपालमा प्रधानमन्त्री केपी ओलीको संसद बिघटन गर्ने निर्णयसँगै नेपालको राजनीतिक माहोल तातेको महसुस यता प्रवासबाट पनि गर्न त्यति कठिन छैन । बिघटनको पक्ष र बिपक्षमा राजनीतिक पार्टीदेखि नागरिक समाज, कानुनविद लगायत सम्पूर्ण क्षेत्र दुइ धारमा देखिएका छन् । अब संसद पुर्नस्थापना हुन्छ कि चुनाब यसको अन्तिम फैसला गर्ने अधिकार अदालतमा छ ।अदालतबाट हुने फैसलाले नै अबको नेपालको राजनीतिक यात्रा तय गर्ने छ । बिघटन सहि या गलत भन्ने बिषयमा आ आफ्नो व्यक्तिगत धारणा होला। तर मुद्दा सम्माननीय अदालतमा बिचारधीन रहेको अवस्थामा यसबारे धेरै टिकाटिप्पणी गरिरहनु त्यति उपयुक्त नहोला । अदालतको फैसलालाई सम्मान गर्दै देशलाई राजनीतिक निकास दिदै विकासको बाटोमा अघि बढाउनु सम्बन्धित सबैको कर्तब्य हो ।
 
नेपालमा चुनाब होला नहोला त्यो अदालतको फैसला पछि टुंगो लाग्ला तर अमेरिकामा रहेका नेपालीहरुलाई भने चुनाब लागिसकेको यतिखेर । प्रसङ्ग हो–एनआरएन अमेरिकाको  नजिकिदो चुनाबी माहोल । बिगतका चुनाब जस्तै यसपटक पनि चुनाब नजिकिएसँगै नयासदस्य बनाउने क्रम तीब्र भयो । एतिहासिक रूपमा यसपटक सदस्य बने । बिभिन्न स्रोतबहरूबाट प्राप्त जानकारी अनुसार यसपटक सदस्य संख्या २० हजार नाघेको छ । यस पटक पनि अमेरिकामा रहेका नेपालीहरू स्वफूर्त भन्दा पनि उम्मेदवारहरूले बनाएकाहरूको संख्या ज्यादा छ भन्न र लेख्न कुनै कञ्जुस्याइ गरिरहनु पर्दैन ।
 
नेपालभन्दा बाहिर अस्थाई या स्थाई रुपमा रहेका नेपालीहरुको सबै भन्दा ठुलो सस्थाको रुपमा एनआरएनलाई लिईन्छ । एक हिसाबमा भन्ने हो भने नेपालभन्दा बाहिर रहेका नेपालीहरुको सबै भन्दा ठुलो र साझा सस्थाको रुपमा एनआरएनलाई लिइन्छ । संस्थाले आफ्नो भुमिका कतिसम्म निर्वाह गर्न सक्यो त्यसको विश्लेषण गर्ने जिम्मा विभिन्न देशमा रहेका प्रबाशी नेपालीहरुलाई नै दिऊ । कुनै देशमा यसले प्रभाबकारी रुपमा काम गरेको देखिन्छ भने कति देशमा चुनाबको बेला मात्र यसले आफ्नो उपस्थिति देखाउने गरेको छ ।
 
अरु देशको एनआरएनको  चुनाब कसरी हुन्छ त्यस बारे खासै जानकारी भएन । तर एनआरएन अमेरिकामा भने अचम्म र उल्का हुन्छ । चुनाब आउनुभन्दा केहि समय अगाडीबाट प्राय नेपालीहरुको सामाजिक संजाल फेसबुकमा साथी बन्नको लागि आफुले कहिले नचिनेको फेसबुक आइडीबाट फ्रेन्ड रिक्वेस्टको बर्षा हुन्छ । हुनत एउटा नेपालीले अर्को नेपालीलाई सामाजिक संजालमा साथी बनाउन व्यक्तिगत रुपमा चिनिरहन पर्छ भन्ने होइन । तर त्यो साथी बन्ने अनुरोध ट्याक्यै चुनाबभन्दा अगाडी आउनु चाहि अचम्मैको कुरा हो । अब कतिले भन्लान इन्टरनेटको समय हो सामाजिक संजालबाट चुनाबी प्रचार गर्न फ्रेन्ड रिक्वेस्ट पठाउनु ठुलो बिषय होइन । कुरा पनि सहि नै हो तर धेरैको गुनासो भनेको चै चुनाब सक्केको केहि दिनमा ती व्यक्तिले सामाजिक संजालबाट बनाएको साथीहरुलाई कि त ब्लक कित अन्फ़्रेण्ड गर्ने गर्छन भन्ने रहेको छ ।

 
कतिले त यसलाई अमेरिकामा फ्रेन्ड रिक्वेस्ट आतंक सुरु भयो भन्ने गर्छन । व्यक्तिगत रुपमा मैले पनि अघिल्लो चुनाबमा यस्तो अनुभब गर्ने मौका पाए । त्यसैले यसपाली आएका फ्रेन्ड रिक्वेस्ट अहिलेसम्म पेन्डीङ्गमा रहेका छन् । फलानो जिताउ अभियान, ढिस्कानो जिताउ अभियान भनेर खोलिएका फेसबुक पेज मेसेन्जर च्याट ग्रुप पनि प्रसस्त देख्न पाइन्छ सामाजिक संजालमा  । सभा सम्मेलन गरेर चुनाबी प्रचार प्रसार गर्न धेरै कारणले मुस्किल रहेकाले सामाजिक संजालनै  सहज र उपयुक्त माध्यमपनि हो । हामी सबैको चाहना भनेको यो भाइचारा चुनाब पछि पनि चलिरहोस भन्ने मात्र  हो ।
 
अमेरिकामा नेपालीहरुको संख्या कति छ भन्ने एकिन तथ्थांक नभएपनि विभिन्न स्रोतहरु अध्ययन गर्दा झन्डै ३ लाख नेपालीहरु अमेरिकामा रहेको पाइन्छ। यत्ति ठुलो संख्यामा नेपालीहरु रहेको अमेरिकामा ३० हजार अर्थात १० प्रतिशत पनि एनआरएनको सदस्य नहुनु एउटा गम्भीर विषय हो ।
 
बिदेशमा हुँदैमा एनआरएनको सदस्य भैहाल्नु पर्छ भन्ने पनि होइन । तर प्रबासमा रहेका नेपालीहरुको सबैभन्दा ठुलो साझा सस्थामा जोडिन किन नेपालीहरु इच्छुक भएनन् त्यो भने सोचनीय बिषय हो । जति सदस्य बनेका छन् ती पनि आफै स्वतस्फुर्तरुपमा बनेका सदस्यहरुको संख्या निकै कम छ । जब चुनाब नजिक आउछ सदस्यता शुल्क आफैले तिरिदिएर आफ्नो मतदाता बढाउननया सदस्य थप्ने गर्छन भनेर एनआरएन अमेरिकाका नेतृत्व माथि आरोप लाग्ने गरेको छ । यसपालिको चुनाबमा पनि त्यहि प्रवृति दोहोरिरहेको अनुभब गर्न पाइन्छ । उम्मेदवारका प्रतिनिधिहरु यो कामका लागि केहि दिन देखि अनवरत रुपमा खटिरहेका छन् । भनिन्छ नि नेपालीहरु चाहिनेभन्दा बढी भावनामा बग्ने गर्छन र बिश्वास गर्छन । केहि दिन अघि एउटा दाईसँग सम्पर्क भयो उनलाई सोधे”दाई एनआरएनको सदस्य बन्नुभयो त ?”
 
 उनको जवाफ “अ बने एउटा दाईले आइडीको फोटो आफ्नो फोटो फोन नम्बर र इमेल माग्नु भयो । अनि केके कोड आयो फोनमा त्यो दिए अनि दाईले सदस्य हुनुभभयो भन्नुभयो । ” मैले हास्दै भने “ल सित्तैमा बन्नुभएछ भोट चै कसलाई हाल्नेत?” उनको जवाफ “दाइले आफै हाल्दिनु हुन्छ।” यो त प्रतिनिधि पात्र हुन यसरी सदस्य बन्नेको संख्या धेरै छ । आफ्नो आइडी नै दिएरसदस्य बन्नेको संख्यामा भने यसपाली केहि कमि आएको जानकारहरु बताउछन । तर उम्मेदवारको शुल्कमा सदस्य बन्नेको संख्या भनेधेरै रहेको छ ।
 
यसरी हेर्दा जुन उम्मेदवारले धेरै खर्च गरेर सदस्य  बनाउन सक्छ उसले चुनाब जित्ने सम्भावना धेरै छ । यसपाली एउटा कार्ड प्रयोग गरेर चार जनाभन्दा बढी सदस्य बन्न नपाउने नियमले गर्दा उम्मेदवारहरु केहि समस्यामा परेको हल्ला बजारमा सुन्न पाइन्छ । यसको बिकल्पमा गिफ्ट कार्डको प्रयोग, जिली बाट पैसा ट्रान्सफर र केहि नलागे क्यासको प्रयोग गरेरै भएपनि आफ्नो मतदाता बढाउन उम्मेद्वारहरु सकृय भए । नेपालको चुनाबमा पैसाको प्रयोगले फलानोले चुनाब जित्यो भन्ने त सुनेको हो तर अमेरिकामा रहेका नेपालीहरुको चुनाबमा यतिसम्म पनि हुने अनुभव यो पङ्क्तीकारले गने अवसर पाएको छ ।
 
अमेरिकामा काम गर्ने कोहि पनि नेपाली २० डलर तिरेर सदस्य बन्न नसक्ने छैनन् । समस्या शुल्कको नभई संस्था प्रतिको बिश्वाशको हो । कसरी संस्था प्रति सबैको बिश्वास बढाउने र सम्पूर्ण अमेरिकाबासि नेपालीलाई एक ढिक्का बनाउने भन्दा पनि पैसा खर्च गरेर सदस्यता दिलाउने र चुनाब जित्ने प्रवृतिले एनआरएनको गरिमा घटाएको महसुस गर्न सकिन्छ । चुनाबी कुरा सुन्दा मिठा मिठा तर ब्यबहारमा शुन्य । कसैलाई विदेशमा केहि गार्हो सार्हो पर्दा सहयोग गर्ने माध्यम एनआरएन बन्नु पर्ने हो । तर बिडम्बना त्यो हुन सकिरहेको छैन । बिगतका  बर्षहरुमा अमेरिकामा रहेका नेपालीहरुको लागि होस् या नेपालको लागि एनआरएन अमेरिकाले उल्लेखनीय भूमिका खेलेको देखिदैन । कोभिड १९ ले सबै भन्दा अमेरिकामा रहेका बिधार्थीहरुलाई निकै असर गर्यो । केहि राज्यहरु बाहेक अन्य ठाउमा  एनआरएन अमेरिकाले प्रभावकारी भूमिका खेल्न सकेन भनेर गुनासो हुने गरेको छ । टिपीएस होस् या डाका या अरु आप्रबासी मुद्दाहरुमा बिभिन्न नेपालीसस्थाहरु खुलेर बोलिरहदा एनआरएन अमेरिकाले आफ्नो उपस्थिति देखाउन सकेन । विदेशमा रहेका नेपालीहरुलाई परेका समस्यामा सहयोग गरि  अभिभाबकीय र प्रभाबकारी भूमिका खेल्नु पर्ने एनआरएन आफ्नै आन्तरिक राजनीतिमा भुलेर बसेको छ । आफै भित्रको आन्तरिक समस्या समाधान गर्न नसक्ने एनआरएन अमेरिकाबाट धेरै ठुलो आश गर्न नि सकिन्न ।
 
अबको चुनाबबाट आउने नेतृत्वले अर्को चुनाब आउने समयसम्म सम्पूर्ण अमेरिकाबासी नेपालीहरुलाई आफै शुल्क तिरेर एनआरएनको सदस्य बनुँबनुँ लाग्ने बाताबरण सिर्जना गर्न सकोस् शुभकामना !