मौसम अपडेट

नेपाली पात्रो

विदेशी विनिमय दर अपडेट

राशिफल अपडेट

सुन चाँदी दर अपडेट

Title

नाम ‘सानो घर’ तर काम भने ठूलो

नाम ‘सानो घर’ तर काम भने ठूलो


घर सानो भएर के भो ! त्यसको कुशल संचालनमा पूरै लगन र इमान्दारीपूर्वक खटेकी विमला श्रेष्ठको मन भने निक्कै ठूलो छ । 
 
वि. सं. २०६७ साल जेठ ९ गतेदेखि चितवनको रत्ननगर टाँडीमा संचालनमा आएको अनाथ बालिकाहरुको घर सानो घर  अहिले जिल्ला कै नमूना बालगृह मानिन्छ । तर राजधानी र त्यसको वरिपरि रहने उपल्लो निकायहरुको ध्यान भने त्यतातिर अझै तानिएको देखिदैन । त्यसो त मोफसलका प्राय यस्ता संस्थाहरुप्रति राजधानीले खासै महत्व दिदैन ।  यस्ता खाले समाजसेवी संस्थाहरु उपेक्षित नै हुने गरेका छन् । 
 
सामान्य नेवार परिवारमा जन्मिएकी विमला श्रेष्ठको प्रयाशमा खोलिएको चितवनको सानो घरमा अहिले १५ जना अनाथ बालिकाहरु छन् । आउँदो वर्ष त्यहाँ २० जना बालिका पुग्ने लक्ष राखिएको छ ।  
 
त्यहाँ उनीहरुलाई विध्यालय शिक्षादेखि चित्रकला, तेक्वान्दो खेल, सिलाई बुनाई  र अन्य अतिरिक्त क्रियाकलापमा सहभागी गराइन्छ ।  अभिभावकविहीन गरीब बालबाालिकको आश्रयस्थल बनेको त्यो सानो घरमा  चितवन , धादिङ्ग , कास्की , लम्जुङ्ग , मकवानपुर र काठमाण्डु जिल्लाका  चारदेखि १३ वर्षसम्मका बालिकाहरुले  संरक्षण पाएका छन् ।  
 
सेवा गर्ने प्रेरणा 
आफ्नै छोरी अटिज्म (मानसिक अपांगता)- बाट पीडित भएपछि विमला छोरीको उपचारमा धेरै ठाउँ धाइन् ।  छोरीजस्तै अरु पनि थुप्रै नानीहरु त्यस्तो रोगबाट पीडित भएको देखेपछि उनलाई  यस्ता अपांगता र अभिभावकविहीन बालिकाहरुकालागि एउटा बालगॢह संचालन गर्ने गम्भीर सोच आयो ।गरीब असहाय बालिकाहरुलाई समाजको मूलधारमा उभिन सक्ने बनाउनु पर्ने आवश्यकता उनको अन्तर मनले अनुभव गर्यो । केही वर्ष विमलाले सुस्तमनस्थिति र अन्य अपांगता भएका बालबालिकाहरुलाई सेवा पुर्याइन् ।  र त्यसपछि उनले निश्चय गरिन्-  बाल गॢहको स्थापना । 
त्यो सोच र अभियानमा उनका दिदी बैनीहरुले भरथेग गर्दिए ।
 
विमलाको आभियान सजिलो थिएन तर उनीसंग अठोट थियो ।  एकजना नेवार समुदायका समाजसेवी विध्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष थिए , उनैसंग सानो घरकोलागि जग्गा मिलाइदिन आग्रह गरिन् विमलाले । राम्रो कामको थालनीलाई उनले सहयोग गरे ।  
 
पाँचजना बालिका लिएर शुरु भएको सानो घर अहिले पाँच कोठाको घरमा सञ्चालित छ । हरेक वर्ष त्यहाँ आश्रय लिने बालिकाहरुको संख्या बढ्दै गएकोले अरु फराकिलो र ठूलो घरको आवश्यकता भएको विमला श्रेष्ठको भनाई छ ।  
लायन्स क्लबको सहयोगमा घर पछाडि कुखुरा पालनकोलागि  टहरा बनाइएको छ , जहाँ दुईसय कुखुरा राखिएका छन् ।सानो घरका सदस्यहरुको पौरखी हातहरुले  बारीमा लह लह हरिया सागसब्जी फलाएको  देखिन्छ । सानो घरमा बस्ने नानीहरु खुशी देखिन्छन् । विमलालाई उनीहरु नेवारी भाषामा आमालाई भनिने मांग भनेर सम्बोधन गर्छन् । असहाय नानीहरुले आफूलाई आमा भनेर बोलाउँदा विमलाको मातॢत्व उम्लेर आउँछ, शायद त्यसैले उनलाई थप सक्रिय भएर समाज सेवामा लाग्ने प्रेरणा दिइरहेको छ । विमला श्रेष्ठको लागि अब यिनै बालिकाहरुको हाँसो र खुशी जीवनको मूख्य लक्ष भएको छ । 
 
चितवन जिल्लाकै प्रथम बालगॢह सानो घरलाई देशकै नमूना बालगॢह मध्येको एक बनाउने विमलाको महत्वकांक्षी सोच छ । उनले स्थानीय नगरपालिकसंग सानो घरकोलागि जगा उपलब्ध गराइदिन अनुरोध गरेकि छन् । त्यो उपलब्ध भएमा सानो घरलाई भौतिक र व्यवस्थापकिय रुपमा पनि विस्तार गर्न सकिने उनको अठोट छ । 
 
कसरी जुट्छ खर्च  
धेरै अप्ठ्यारो त छ तर स्थानीय दाताहरुदेखि जिल्ला बाहिर र विदेशमा बस्ने नेपालीहरुको सहयोग र सद्भावले अहिलेसम्म कतै हात पसार्नु परेको छैन – विमलाको यो भनाई आफैंमा बलियो छ । तर उनी आफैं कहिले नेपाली कागजको  ग्रिटिंग कार्ड बनाएर बेच्छिन् कहिले फुड फेस्टिवलमा मोमो र पानीपुरी बनाएर बेच्छिन् । कुनैबेला स्थानीय युवाहरुसंग मिलेर बजारमा चिया पनि बेच्छिन् । उनको यस्तो सक्रियताले खर्चमा केही भरथेग त गर्छ तर पूरै खर्च धान्न सजिलो छैन । महिनामा कम्तिमा पनि सानो घर संचालन गर्न ५० हजार खर्च लाग्ने उनको भनाई छ । 
 
आफ्नो कामको व्यापक प्रचार प्रसार नभएर पनि  अपेक्षित सहयोग जुट्न नसकेको विमलाको भनाईमा विमति राख्न सकिदैन । ३८ वर्षीया विमला आफैं भने सहयोग माग्ने कुरामा लजालु छिन् । स्वदेश र विदेशका सयौं मनकारी नेपालीहरु विमलाको सानो घरलाई सहयोग गर्न अघि आउन सक्छन् । तर त्यसकोलागि विमला र सानो घरले अनाथ बालिकाहरुकोलागि गरिरहेको इमान्दार सेवाको यथार्थ चित्र सबैले देख्नेगरी बाहिर ल्याउन जरुरी छ । 
 
विमला श्रेष्ठको सामाजिक अभियानलाई बाहिरबाट जति अरुले सहयोग र सद्भाव दिन जरुरी छ त्योभन्दा पहिले उनी आफैंले पनि त्यस्तो वातावरण बटुल्न सामाजिक अभियन्ताको प्रखर भूमिका खेल्न आवश्यक छ ।  कुरै कुरामा उनले अमेरिकाको नेपाली समुदायमा सानो घरको बारेमा जानकारी गराइदिन अनुरोध गरिन् । मलाई लाग्यो, सानो घरलाई सहयोग र सद्भावकालागि उनी अपील गर्दैछिन् ।  
(कुराकानीमा आधारित )