तेहरान । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हर्मुजको जलमार्ग स्वतन्त्र आवागमनका लागि पुनः नखोलिएमा नागरिक पूर्वाधार ध्वस्त पार्ने चेतावनीको समयअवधि सकिनै लागेको समय सोमबार इजरायलले इरानको सबैभन्दा ठूलो ग्यास उद्योग परिसर (पेट्रोकेमिकल कम्प्लेक्स)मा आक्रमण गरेको छ ।

अमेरिका र इजरायलले इरानी संरचना र नेतृत्वलाई निशाना बनाएपछि इरानले बदलामा इजरायल, कुवेत र संयुक्त अरब इमिरेट्सविरुद्ध ड्रोन र क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेको थियो । इजरायली आक्रमणमा सोमबार एक इरानी सेना (रिभोलुसनरी गाड्र्स)का कमाण्डरको मृत्यु भएको थियो ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले सर्वसाधारण लक्ष्यमा आक्रमण गरेमा इरानले पनि अझ बढी विनाशकारी आक्रमण हुने बताएको छ।अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले आइतबार चेतावनी दिँदै भनेका थिए, ‘यदि तेहरानले ‘हर्मुज जलमार्गमा आक्रमण मङ्गलबार बेलुका ८ः०० बजे सम्म जहाजको लागि पुनः खोल्ने आफ्नो मागलाई स्वीकार गरेन भने इरानी पुल र पावर प्लान्टहरूमा अमेरिकाले आक्रमण गर्नेछ ।’

इरानले एक महत्त्वपूर्ण ऊर्जा ढुवानी मार्ग ‘हर्मुजको घाँटी’मा शत्रुका जहाज आवागमनमा प्रतिबन्ध लगाइएको बताएको छ। यसले सहज आपूर्ति हुन नसक्दा तेल र ग्यासको मूल्य बढेको छ र विश्वभरका देशहरूलाई यसको असर कम गर्न उपायहरू लागू गर्न दबाब परेको छ।

आइतबार एक पोस्टमा ट्रम्पले लेख्नुभएको छ, ‘हर्मुजको घाँटी खोल वा दुर्भाग्यको सामना गर्न तयार होउ ।’ सोमबार इजरायलले इरानको खाडी तटमा रहेको असालुयाहस्थित इरानको सबैभन्दा ठूलो पेट्रोकेमिकल केन्द्रमा आक्रमण गरेको बताएको थियो ।

इजरायली रक्षामन्त्री इजरायली काट्जका अनुसार यो स्थलले देशको पेट्रोकेमिकल उत्पादनको लगभग ५० प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ, जसको मूल्य ‘दशौं अर्ब डलर’ हो। इरानको रिभोलुसनरी गार्डले पछिल्लो आक्रमणअघि हर्मुज ’खासगरी अमेरिका र इजरायलका लागि आफ्नो पुरानो हैसियत कहिल्यै नफर्किने बताएको थियो ।

गाड्र्सले सोमबार टेलिग्राममा पोस्ट गर्दै आफ्ना गुप्तचर प्रमुख माजिद खादेमी बिहान सबेरै अमेरिका–इजरायली आक्रमणमा मारिएको पनि पुष्टि गरेको छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले भने, ‘हामीलाई हानि पुर्याउन खोज्ने जोसुकैसँग पनि हामी पुग्न सक्छौँ । यो षमता इजरायलसँग छ।” इजरायलको रक्षा मन्त्रालयले एरो मिसाइल इन्टरसेप्टरको उत्पादन पनि बढाउने बताएको छ, जुन देशको बहुस्तरीय हवाई प्रतिरक्षाको हिस्सा हो।’

हिंसा बढ्दै जाँदा लडाइँ रोक्न सम्भावित धक्काको रिपोर्टहरू बाहिर आएका छन् । अमेरिका, इजरायली र क्षेत्रीय स्रोतलाई उद्धृत गर्दै अमेरिकी समाचार वेबसाइट एक्सियोसले पाकिस्तान, इजिप्ट र टर्कीको मध्यस्थतामा ४५ दिने युद्धविरामका र थप स्थायी शान्तिका लागि वार्ताको लागि छलफल भइरहेको जनाएको छ।

इजिप्टका विदेशमन्त्री बद्र अब्देलट्टीले आइतबार इजिप्टका अधिकारीहरू अमेरिकी दूत स्टिभ विटकोफ र इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीसँग वार्तामा संलग्न रहेको पुष्टि गरेका थिए । उनको मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘यस क्षेत्रको सैन्य अवस्थालाई नियन्त्रण गर्र्ने उपायबारे विचार र प्रस्तावहरू आदानप्रदान भएका छन्।’

फक्स न्यूजसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले इरान सम्झौताको नजिक रहेको बताए पनि इरानले अमेरिका र इजरायलसँग कुनै पनि प्रकारको वार्ताको खण्डन गर्दै आएको छ । युरोपेली परिषद्का प्रमुख एन्टोनियो कोस्टाले ‘कूटनीतिक समाधान’ को माग गरेका छन् । ‘कुनै पनि नागरिक पूर्वाधार, अर्थात् ऊर्जा सुविधाहरूलाई लक्षित गर्नु अवैध र अस्वीकार्य छ,’ कोस्टाले भने । एएफपी